เทคนิคโบราณทำให้ต้นไม้ออกดอกผล

วิธีการเพื่อให้ต้นไม้ออกผลนอกฤดูกาล หรือบังคับให้ไม้ออกดอกนั้นมีมาตั้งแต่สมัยโบราณ อาจได้มาด้วยความบังเอิญ หรือช่างสังเกต โดย “หลอก” ต้นไม้ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในวงจรชีวิต ซึ่งเทคนิคเหล่านี้ก็คือ การทำให้ท่อส่งอาหารเกิดอุปสรรค ทำให้เกิดการกักอาหารส่วนหนึ่งคั่งสะสมอยู่ในบริเวณที่ต้องการ จนส่งผลให้บริเวณนั้นมีดอกงอกขึ้นมา

การสับเปลือก
การสับเปลือกรอบลำต้น หรือรอบกิ่งของไม้ผล จะนิยมทำกับต้นมะม่วงและต้นขนุน ซึ่งแผลที่เกิดจากการสับนั้น จะมีรวงดอกงอกออกมาพร้อมกับใบอ่อน หากต้องการให้ดอกงอกตรงไหน ก็ให้ทำการสับที่เปลือกตรงบริเวณนั้น


การเฉือนเปลือก
เป็นวิธีทำให้ส่วนที่ถูกเฉือนเปลือกนั้นเคลื่อนย้ายอาหารไม่สะดวก ส่งผลให้ส่วนปลายของกิ่งเกิดดอกได้ในที่สุด วิธีนี้ต้องใช้มีดที่มีความคม เฉือนเปลือกบริเวณกิ่งที่สมบูรณ์หรือลำต้นของไม้ผลประมาณ 1 – 2 นิ้ว (เฉือนแต่ไม่ตัดออกจากต้น) จะปรากฏคล้ายปากฉลาม จากนั้นใช้กิ่งไม้เท่าก้านไม้ขีด สอดขัดเข้าไปในส่วนที่ยังติดกับลำต้น แล้วใช้พลาสติก หรือเชือกฟาง พันทับส่วนที่มีการสอดขัดนี้ให้แน่นกระชับ การเคลื่อนย้ายอาหารจะคั่งค้างสะสมอยู่ที่บริเวณที่พันรอบด้วยพลาสติก ส่งผลให้บริเวณดังกล่าวมีดอกงอกและออกผลได้ในที่สุด

การควั่นกิ่ง
ถือเป็นวิธีที่นิยมใช้กันมากที่สุด โดยจะใช้มีดที่มีความคมควั่นเอาเปลือกรอบกิ่งหรือรอบลำต้นออก ให้เกิดเป็นรอยแผลแคบๆ ทำให้ท่อลำเลียงอาหารถูกตัดขาด แต่ท่อลำเลียงน้ำยังคงอยู่ เมื่อสารอาหารมีการคั่งสะสมอยู่ในบริเวณเหนือรอยแผลที่ควั่น จะทำให้เกิดดอกออกผลได้แม้จะเป็นเวลานอกฤดูกาล


การใช้ลวดรัด
ให้ผลเช่นเดียวกับการควั่นกิ่ง แต่วิธีนี้จะใช้กับต้นไม้ที่มีขนาดเล็ก หรือกิ่งมีขนาดเล็ก โดยใช้ลวดเหล็กรัดให้แน่น จากนั้นใช้ปูนแดงทาบริเวณที่เกิดแผลจากลวด เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อโรคต่างๆ เข้าสู่แผล ขั้นตอนสุดท้ายใช้พลาสติก เชือกฟาง หรือเทปพันสายไฟพันทับอีกครั้ง เพื่อป้องกันน้ำเข้าแผล เมื่อลำต้นหรือกิ่งที่ถูกรัดเติบโตขึ้น ลวดจะตัดเปลือกจนขาด ทำให้ท่อลำเลียงอาหารถูกตัดขาดไปด้วยเช่นเดียวกับวิธีควั่นกิ่ง ส่งผลให้บริเวณนั้นเกิดออกดอกออกผลได้


การลอกเปลือก
ให้ใช้มีดคมๆ กรีดเปลือกออกให้เป็นแถบเล็กๆ ยาวประมาณ 1 – 1.5 ฟุต ตามแนวยาวของกิ่ง จากนั้นลอกเอาเปลือกออก เพื่อให้ท่อลำเลียงอาหารถูกตัดขาด ให้เกิดการสะสมอาหาร และออกดอก


การทำให้ใบร่วง
วิธีนี้มักใช้ได้ผลมากที่สุดกับต้นส้มเขียวหวาน โดยในช่วงก่อนที่จะถึงฤดูออกดอกของต้นส้มเล็กน้อย จะต้องทำให้ต้นส้มขาดน้ำ ใบจะร่วงหล่นส่วนหนึ่ง ทำให้อัตราส่วนของธาตุคาร์โบไฮเดรตและไนโตรเจนที่ลำต้นดูดซึมได้เหลือมากขึ้น เพราะใบร่วงหล่นไปแล้ว เมื่อธาตุดังกล่าวเหลือมากจะทำให้ปริมาณของธาตุนี้เหมาะสมที่ดอกจะเกิด ต้นส้มเขียวหวานจะออกดอกในที่สุด

ข้อควรคำนึงคือ ก่อนที่จะใช้เทคนิคเหล่านี้ เราจะต้องพิจารณาถึงความสมบูรณ์ของต้นพืชด้วย เช่น การทำในช่วงเวลาที่ต้นไม้ขาดธาตุอาหาร อาจเกิดความเสียหายกับต้นไม้ได้